Kısa Cevap: Tavaf namazı, her tavafın ardından kılınan iki rekâtlık namazdır; birinci rekâtta Fâtiha'dan sonra Kâfirûn, ikincide İhlâs okunur. Diyanet Hac İlmihali'ne göre kerahat vakti değilse Makam-ı İbrahim'in arkasında kılınır, kalabalıkta Mescid-i Haram'ın uygun bir yeri seçilir. Hanefî mezhebinde vaciptir; Şâfiî ve Hanbelîlere göre sünnettir.
Umre turuna katılan biri bu iki rekâtı çoğunlukla Mekke'ye vardığı gün, kafileyle yaptığı umre tavafının hemen ardından kılar. Bu rehberde iki rekâtın nasıl kılındığını, hangi surelerin okunduğunu, kalabalıkta nerede durulacağını ve kerahat vakitlerinde ne yapılacağını Diyanet kaynaklarıyla adım adım bulacaksınız.
Tavafın kendisini adım adım öğrenmek isteyenler önce tavafın nasıl yapıldığını anlatan rehberimize bakabilir. Bu yazı yalnız tavaftan sonraki iki rekâta odaklanır. Mezhep farkları, kaynağın verdiği ölçüde ve kaynağın ifadesiyle aktarılmıştır.
Tavaf Namazı Nedir, Hükmü Nedir?
Tavaf namazı, farz ya da nâfile her tavafın ardından kılınan iki rekâtlık namazdır. Diyanet'in Hac ve Umre ile İlgili Fetvalar derlemesine göre bu namaz Hanefî ve Mâlikîlere göre vacip, Şâfiî ve Hanbelîlere göre sünnettir. Namaz tavafın parçası sayılmaz; tavaftan sonra kılınan ayrı bir ibadettir.
Mezheplere göre hüküm ve terk cezası
Diyanet Hac İlmihali, Hanefî görüşünü şöyle özetler: "Tavaf namazı tavafın vacibi değil müstakil bir ibadettir. Bu sebeple terkinden dolayı dem gerekmez. Ancak bu namazı kılmayan kimse, günahkâr olur." (Diyanet, Hac İlmihali). Aynı eser Mâlikî mezhebinde bu namazı kılmayana dem gerektiğini kaydeder.
| Mezhep | Hükmü | Kılınmazsa ceza | Tavaftan sonraki farz namaz yerine geçer mi? |
|---|---|---|---|
| Hanefî | Vacip | Ceza (dem) gerekmez; kişi günahkâr olur | Hayır, ayrıca kılınır |
| Mâlikî | Vacip | Dem (koyun veya keçi kesmek) gerekir | Hayır, ayrıca kılınır |
| Şâfiî | Sünnet | Ceza gerekmez | Evet, yerine geçer |
| Hanbelî | Sünnet | Ceza gerekmez | Evet, yerine geçer |
Kaynak: Diyanet, Hac ve Umre ile İlgili Fetvalar, soru 80; Diyanet, Hac İlmihali.
Her tavaftan sonra kılınır mı?
Diyanet Hac İlmihali'ne göre her tavaftan sonra iki rekât namaz kılınır. Fetva derlemesi de umre ihramından çıkmadan nâfile tavaf yapan kişinin, umre tavafından ayrı olarak nâfile tavafı için de bu namazı ihmal etmemesini ister. Yani kudüm, umre, veda ya da nâfile tavaf fark etmeksizin her tavafın kendi iki rekâtı vardır.
Umre Turunda Tavaf Namazı Ne Zaman Kılınır?
Umre turunda bu iki rekât, Mekke'ye varış günü yapılan umre tavafının hemen ardından kılınır. Diyanet'in Umre Yolcusu Rehberi bu günü sırasıyla anlatır: otele yerleşme, abdest, kafile başkanının ilan ettiği saatte lobide buluşma ve Mescid-i Haram'a topluca gidiş.
Varış günü program akışı
Umre Yolcusu Rehberi'ne göre tavaf yedi şavta tamamlanınca uygun bir yerde iki rekât kılınır, ardından dua edilir ve zemzem içilir. Sonra umrenin sa'yi için Safa'ya gidilir. Hac İlmihali de sa'yi, tavaf ve namazından sonra ara vermeden yapmayı sa'yin sünnetleri arasında sayar.
| Sıra | Varış günündeki adım | Diyanet kaynağındaki ifade |
|---|---|---|
| 1 | Otele yerleşme ve abdest | Mümkünse boy abdesti, değilse normal abdest alınır |
| 2 | Kafileyle Mescid-i Haram'a gidiş | Kafile başkanının ilan ettiği saatte lobide buluşulur |
| 3 | Umre tavafı | Hacer-i Esved hizasından başlanır, yedi şavt yapılır |
| 4 | İki rekât namaz | Uygun bir yerde iki rekât kılınır |
| 5 | Dua ve zemzem | Namazdan sonra dua edilir, zemzem içilir |
| 6 | Umrenin sa'yi | Safa'dan başlanır, Merve'de bitirilir |
| 7 | Tıraş | Saç kestirilir ya da kısaltılır, ihramdan çıkılır |
Kaynak: Diyanet, Umre Yolcusu Rehberi, "Umrenin Yapılışı" bölümü.
Adımların bütününü görmek için umre ibadet sırası rehberi iyi bir özet sunar. Umre tavafı ile diğer tavaf türlerinin farkını merak edenler tavaf çeşitlerini karşılaştıran yazımıza bakabilir.
Tur programlarında tavaf satırı
Tur ilanlarındaki günlük programlar tavaftan sonraki iki rekâtı her zaman ayrı bir adım olarak yazmaz. Bazı programlar varış gününü Diyanet'in anlattığı sırayla verir: otele yerleşme, belirlenen saatte lobide buluşma, umre tavafı, iki rekât namaz, sa'y ve tıraş. Programda namazın ayrıca yazılmaması, turda kılınmayacağı anlamına gelmez; yalnız ilanın ayrıntı düzeyini gösterir.
Tur programı bu ayrıntıyı yazmıyorsa, kayıt öncesinde firmaya şu soruları sormak işinizi kolaylaştırır:
- Varış günü toplu umre tavafı hangi saatte yapılacak?
- Tavafa ve sonrasındaki iki rekâta rehber eşlik edecek mi?
- Namazdan sonra kafile nerede buluşacak?
- Kerahat vaktine denk gelirse kafile namaz için bekleyecek mi?
Kalabalık saatler konusunda dikkatli olmak gerekir. Mescid-i Haram'daki saatlik yoğunluk için resmî bir istatistik bulamadık; bu yüzden "şu saatte tenha olur" diye bir saat vermiyoruz. Diyanet kaynakları saat vermek yerine davranış ölçüsü koyar: tavaf edenlere eziyet vermemek ve izdihama sebep olmamak.
Namazın Yeri, Rekâtı ve Okunan Sureler
Bu namaz iki rekâttır ve mümkünse Makam-ı İbrahim'in arkasında kılınır. Diyanet'in fetvasına göre burada kılmak efdal olmakla birlikte, tavaf edenlere eziyet vermemek için Mescid-i Haram'ın içinde uygun bir yer seçmek de mümkündür. Buna da imkân yoksa namaz Mescid-i Haram'ın dışında kılınabilir.
Makam-ı İbrahim arkası ve kalabalıkta yer
Makam-ı İbrahim'i namazgâh edinme emri Bakara suresinin 125. âyetinde geçer: "Siz de Makam-ı İbrahim'den kendinize bir namaz yeri edinin." (Diyanet, Ayetlerle Hac ve Umre). Hac ve Umrede İrşad, Hz. Peygamber'in burada iki rekât kıldığını ve Kâfirûn ile İhlâs okuduğunu aktarır (Müslim, Hac, 147; Tirmizî, Hac, 43).
Umre Yolcusu Rehberi ise bugünkü durumu açıkça yazar: "Ancak günümüzde tavafa engel olacağından dolayı Makam-ı İbrahim'in arkasında kılmaya çalışmak uygun değildir." Makamın tarihçesi ve konumu için Makam-ı İbrahim rehberimiz ayrıntılı bilgi verir.
| Yer | Hüküm | Ne zaman tercih edilir? |
|---|---|---|
| Makam-ı İbrahim'in arkası | Efdal (daha faziletli) | Tavaf edenlere engel olunmayacaksa |
| Mescid-i Haram'ın uygun bir yeri | Mümkün ve daha uygun | İzdiham varsa |
| Mescid-i Haram'ın dışı | Kılınabilir | Mescid içinde imkân bulunamazsa |
Kaynak: Din İşleri Yüksek Kurulu, namazın yeriyle ilgili fetva; Diyanet, Hac İlmihali.
İki rekâtın kılınışı adım adım
Diyanet Hac İlmihali iki rekâtta okunacak sureleri belirtir. Kılınış, bilinen iki rekâtlık namazla aynıdır; fark okunması tavsiye edilen surelerdedir.
- Tavafın yedinci şavtını Hacer-i Esved hizasında bitirin.
- Tavaf akışından çıkıp namaz kılacağınız uygun yere geçin.
- Erkekler ihramın sağ omzu açık bırakan ıztıbâ hâlini kapatsın.
- Birinci rekâtta Fâtiha'dan sonra Kâfirûn suresini okuyun.
- İkinci rekâtta Fâtiha'dan sonra İhlâs suresini okuyun.
- Selamdan sonra dua edin, ardından zemzem için.
Üçüncü madde fetvaya dayanır: Diyanet'in fetva derlemesine göre bu namazı kılarken ıztıbâ yapmak mekruhtur. Namazdan sonra okunması müstehap olan duanın Türkçesi Hac İlmihali'nde şöyledir: "Allah'ım! Burası senin beldendir. Şu da Mescid-i Haram ve saygın evindir." Duanın devamı ve diğer tavaf duaları için tavaf duaları yazımıza bakabilirsiniz.
Kerahat Vakitleri ve Unutma Hâli
Hanefî mezhebine göre kerahat vakti değilse tavaftan sonra ara vermeden namaz kılmak efdaldir; mekruh vakitlerde ise namaz sonraya bırakılır. Şâfiî mezhebine göre bu namazın kerahat vaktinde kılınmasında sakınca yoktur (Din İşleri Yüksek Kurulu fetvası).
Hangi vakitlerde ertelenir?
Din İşleri Yüksek Kurulu kerahat vakitlerini üç başlıkta verir ve sürelerin "mutedil bölgeler itibarıyla" olduğunu belirtir. Kurul ayrıca, Hanefî mezhebine göre sabah namazından sonra bu namazı kılmanın mekruh olduğunu, güneş doğduktan sonra kerahet vaktinin çıkmasının beklenmesi gerektiğini bildirir.
| Vakit | Kurulun tarifi | Hanefî'ye göre | Diğer mezhepler |
|---|---|---|---|
| Güneş doğarken | Doğuştan itibaren 40-50 dakika sonrasına kadar | Ertelenir | Kılınabilir |
| Güneş tam tepedeyken | Öğle vaktinin girmesine yaklaşık 10 dakika kalmasından öğleye kadar | Ertelenir | Kılınabilir |
| Güneş batarken | Batışa 40-50 dakika kalmasından akşam vakti girene kadar | Ertelenir | Kılınabilir |
| Sabah namazından sonra | Güneş doğup kerahet çıkıncaya kadar | Mekruh; beklenir | Her an kılınabilir |
Kaynak: Din İşleri Yüksek Kurulu, "Mekruh vakitler hangileridir?" ve sabah namazı sonrasına dair fetva fetvaları.
Aynı fetva önemli bir kolaylık da kaydeder: "Hanefî olanlar, bu konuda diğer mezheplerin görüşüyle amel edebilirler." Sabah namazından sonra tavaf eden ve kafile programı nedeniyle beklemesi zor olan bir umreci, bu kolaylığı kafile din görevlisiyle konuşabilir.
Peş peşe tavaf ve unutulan namaz
Diyanet fetvasına göre bu namazın kılınmaması tavafın sıhhatine mâni değildir; yani tavaf geçerli kalır ve yenilenmez. Peş peşe birden fazla tavaf yapan kişinin her tavafın arkasından iki rekât kılması gerekir. Namaz kılmadan iki tavafı peş peşe yapmak Hanefîlere göre mekruh, Şâfiîlere göre sakıncasızdır.
Unutma hâlinde hüküm, yukarıdaki tablodaki terk hükmüdür: Hanefî'de ceza gerekmez ama namazı kılmamak günahtır, Mâlikî'de dem gerekir. Hac İlmihali, herhangi bir sebeple Mescid-i Haram'da kılınamayan bu namazın Harem dışında da kılınabileceğini belirtir. Unutulan namazın sonradan kılınması için ayrı bir süre sınırı incelediğimiz Diyanet metinlerinde yer almıyor.
Tavaftan sonraki iki rekât için pratik kontrol listesi:
- Tavafa abdestli başlayın; namaz için de abdestiniz gerekecek.
- Namaz vaktinin kerahat dilimine denk gelip gelmediğini önceden öğrenin.
- Kafileden ayrılmadan buluşma noktasını tavaftan önce netleştirin.
- Namaz yerini tavaf akışının dışında seçin; geçişi kapatmayın.
- Kadın umreciler, Umre Yolcusu Rehberi'nin dediği gibi kadınlara ait bölümü kullansın.
- Nâfile tavaf yaptıysanız onun iki rekâtını da ayrıca kılın.
Önemli: Tavaf namazı kılınmadı diye tavaf geçersiz olmaz ve tekrarlanmaz. Ancak Hanefî mezhebinde bu namaz vaciptir; kılmamak günah sayılır. Kerahat vaktine denk gelirse namazı terk etmeyin, vakit çıkınca kılın.
Âdet hâlindeki kadınlar tavaf yapamadığı için iki rekât namaz da tavafla birlikte ertelenir. Bu durumda program nasıl düzenlenir sorusunun cevabı âdetliyken umre ve tavaf rehberimizde ayrıntılı olarak anlatılır.
Sonuç
Tavaf namazı her tavafın ardından kılınan iki rekâttır; Hanefî mezhebinde vacip, Şâfiî ve Hanbelîlerde sünnettir. Yer konusunda ölçü, tavaf edenlere engel olmamaktır: Makam-ı İbrahim'in arkası faziletli olsa da kalabalıkta mescidin uygun bir yeri yeterlidir. Kerahat vaktine denk gelirse Hanefî mezhebinde namaz vakit çıkınca kılınır. Kudüm tavafı ve veda tavafı yazıları diğer tavaf türlerindeki uygulamayı anlatır. Varış günü programlarını karşılaştırmak isterseniz umre turları sayfasındaki ilanlara bakabilirsiniz.
35+ umre firmasının umre turlarını, otellerini ve fiyatlarını karşılaştıran Umre Dünyası ekibinin rehber ve analiz içerikleri.
Yayın: 5 Ekim 2026 · Son güncelleme: 17 Kasım 2026
Sıkça Sorulan Sorular
Tavaf namazı kaç rekâttır?
⌄
İki rekâttır. Diyanet Hac İlmihali'ne göre her tavaftan sonra iki rekât namaz kılınır. Bu sayı umre, kudüm, veda ve nâfile tavaflar için aynıdır. Peş peşe birden fazla tavaf yapan kişi, Diyanet fetvasına göre Hanefî mezhebinde her tavafın ardından ayrıca iki rekât kılar.
Tavaf namazında hangi sureler okunur?
⌄
Birinci rekâtta Fâtiha'dan sonra Kâfirûn, ikinci rekâtta Fâtiha'dan sonra İhlâs suresi okunur. Diyanet Hac İlmihali ve Umre Yolcusu Rehberi bu sureleri belirtir. Hac ve Umrede İrşad, Hz. Peygamber'in Makam-ı İbrahim'in arkasında kıldığı iki rekâtta bu iki sureyi okuduğunu aktarır (Müslim, Hac, 147).
Makam-ı İbrahim arkasında kılmak şart mı?
⌄
Şart değildir. Din İşleri Yüksek Kurulu'na göre orada kılmak efdaldir; tavaf edenlere eziyet vermemek için Mescid-i Haram'ın içinde uygun bir yer seçmek de mümkündür, buna da imkân yoksa mescidin dışında kılınabilir. Umre Yolcusu Rehberi, günümüzde tavafa engel olacağı için Makam-ı İbrahim'in arkasında kılmaya çalışmanın uygun olmadığını yazar.
Tavaf namazı farz mı, vacip mi?
⌄
Farz değildir. Diyanet'in fetva derlemesine göre Hanefî ve Mâlikîlere göre vacip, Şâfiî ve Hanbelîlere göre sünnettir. Hac İlmihali'ne göre Hanefî mezhebinde kılmayan kişi günahkâr olur ama dem gerekmez; Mâlikî mezhebinde terk edilirse dem gerekir.
Namazı unutursam tavafım geçersiz olur mu?
⌄
Hayır, tavafınız geçerlidir. Diyanet fetvasına göre bu namazın kılınmaması tavafın sıhhatine mâni olmaz ve tavafı yeniden yapmak gerekmez. Hac İlmihali, Mescid-i Haram'da kılınamayan namazın Harem dışında da kılınabileceğini belirtir; özel durumunuz için kafile din görevlisine danışın.
Kerahat vaktinde ya da sabah namazından sonra kılınır mı?
⌄
Hanefî mezhebine göre kılınmaz; kerahat vakti çıkıncaya kadar ertelenir. Din İşleri Yüksek Kurulu'na göre sabah namazından sonra da güneş doğup kerahat çıkıncaya kadar beklenir. Şâfiî mezhebine göre kerahat vaktinde kılmanın sakıncası yoktur ve Kurul, Hanefîlerin bu konuda diğer mezheplerin görüşüyle amel edebileceğini belirtir.
Farz namaz tavaf namazının yerine geçer mi?
⌄
Mezhebe göre değişir. Diyanet fetvasına göre Şâfiî ve Hanbelîlere göre tavaftan sonra kılınan farz namaz iki rekâtın yerine geçer. Hanefî ve Mâlikîlere göre ise iki rekâtın ayrıca kılınması gerekir; Hanefî bir umreci tavaftan sonra farz kılsa bile iki rekâtı ayrıca kılar.
Namazda ıztıbâ neden kapatılır?
⌄
Diyanet'in fetva derlemesine göre tavaftan sonraki namazı kılarken ıztıbâ yapmak mekruhtur. Iztıbâ, ihramın üst parçasını sağ koltuk altından geçirip sağ omzu açık bırakmaktır. Umre Yolcusu Rehberi "Tavaf sona erince ıztıba da sona erer" der; erkekler namazdan önce iki omzu da örter.
İlgili Konular ve Ek Bilgiler
Bu konuyla ilgili en çok merak edilen sorular arasında umre turları fiyatları, vize işlemleri, otel konaklaması ve ibadetlerin nasıl yapıldığı yer almaktadır. Umre yolculuğuna çıkmadan önce bu konular hakkında detaylı bilgi edinmeniz, daha planlı ve huzurlu bir ibadet deneyimi yaşamanıza yardımcı olacaktır.
Umre turları 2026 yılında ekonomik, standart ve lüks paketler halinde sunulmaktadır. Bütçenize uygun turu seçerken sadece fiyatı değil, otel kalitesini, Harem mesafesini ve dahil hizmetleri de dikkate almanız önemlidir. Umre Dünyası platformunda 50'den fazla firmanın turlarını karşılaştırarak en doğru kararı verebilirsiniz.
Umre vizesi için pasaportunuzun en az 6 ay geçerlilik süresi olması gerekmektedir. Ayrıca menenjit aşısı yaptırmanız ve uluslararası aşı kartınızı yanınızda bulundurmanız önerilir. Vize işlemleri genellikle tur firmaları tarafından yapılmaktadır, ancak gerekli evrakları önceden hazırlamanız süreci hızlandıracaktır.
Mekke ve Medine'de konaklama, umre deneyiminin önemli bir parçasıdır. Harem-i Şerif'e yakın otellerde kalmak namazlar için büyük kolaylık sağlar. 5 yıldızlı otellerde lüks konfor ve Harem manzarası bulunurken, 3 yıldızlı otellerde temiz ve konforlu odalar daha ekonomik fiyatlarla sunulmaktadır.
Etiketler: tavaf namazı


