Haccın Farzları Nelerdir? Hac Rehberi ve Yapılışı
Haccın farzları ve vacipleri, hac çeşitleri, günlük menasik programı ve başvuru süreci. Bilgiler Diyanet İşleri Başkanlığı İlmihali esas alınarak Hanefî mezhebine göre düzenlenmiştir.
Haccın Farzları
Hanefî mezhebine göre haccın üç farzı vardır. Biri eksik kalırsa hac geçerli olmaz.
İhrama girmek
ŞartMikat sınırında veya öncesinde, hacca niyet edilerek ihrama girilir. İhram, haccın kendisinden önce yerine getirilmesi gereken bir şarttır.
Arafat vakfesi
RükünZilhicce'nin 9. günü (arefe günü) öğle vaktinden bayram sabahına kadar Arafat'ta bir süre bulunmaktır. "Hac Arafat'tır" hadisi bu rüknün merkezî önemini anlatır.
Ziyaret (ifâda) tavafı
RükünBayramın birinci gününden itibaren Kâbe'nin tavaf edilmesidir. Haccın tamamlanması bu tavafa bağlıdır.
Haccın Vacipleri
Vaciplerden birinin terk edilmesi haccı geçersiz kılmaz, ancak ceza (dem) gerektirir.
- Safa ile Merve arasında sa'y yapmak
- Müzdelife vakfesi
- Şeytan taşlama (remy-i cimâr)
- Saçları tıraş etmek veya kısaltmak
- Veda (sader) tavafı — Mekke dışından gelenler için
- Temettu ve kıran haccında kurban (hedy) kesmek
Hac Çeşitleri
| Çeşit | Yapılışı | Kurban |
|---|---|---|
| İfrad Haccı | Yalnızca hacca niyet edilir; aynı yolculukta umre yapılmaz. | Kurban (hedy) gerekmez |
| Temettu Haccı | Önce umre yapılıp ihramdan çıkılır, sonra hac için yeniden ihrama girilir. | Kurban (hedy) gerekir |
| Kıran Haccı | Umre ve hac tek ihramla, arada ihramdan çıkmadan birlikte yapılır. | Kurban (hedy) gerekir |
Türkiye’den giden hacı adaylarının büyük çoğunluğu temettu haccı yapar. Bu yöntemde hac mevsiminden önce umre tamamlanır, ihramdan çıkılır ve hac günleri geldiğinde yeniden ihrama girilir.
Hac Yapılış Sırası: Gün Gün Menasik
Hac menasiki Zilhicce ayının 8-13. günleri arasında tamamlanır.
| Gün | Yer | Yapılan |
|---|---|---|
| 8 Zilhicce — Terviye | Mina | Mina'ya çıkılır, gece burada geçirilir |
| 9 Zilhicce — Arefe | Arafat → Müzdelife | Arafat vakfesi yapılır, akşam Müzdelife'ye geçilir |
| 10 Zilhicce — Bayram 1 | Mina → Mekke | Büyük şeytan taşlanır, kurban kesilir, tıraş olunur, ziyaret tavafı yapılır |
| 11 Zilhicce — Bayram 2 | Mina | Üç şeytan taşlanır |
| 12 Zilhicce — Bayram 3 | Mina | Üç şeytan taşlanır, Mina'dan ayrılınabilir |
| 13 Zilhicce — Bayram 4 | Mina | Mina'da kalanlar için son taşlama |
Hacca Ne Zaman Gidiliyor?
Hac, yılın yalnızca belirli günlerinde yapılabilir: menasik Zilhicce ayının 8-13. günleri arasında tamamlanır. Hicri takvim miladi takvimden yaklaşık 11 gün kısa olduğu için hac dönemi her yıl 11 gün erkene kayar.
Yolculuk ise menasik günlerinden çok daha geniş bir aralığa yayılır. 2027 organizasyonunda gidiş uçuşları 17 Nisan – 11 Mayıs, dönüş uçuşları 20 Mayıs – 15 Haziran tarihleri arasında planlanmaktadır; kesin tarih hacı adayının kafile programına göre belirlenir.
Başvuru takvimi ayrıdır: ön kayıt ve kayıt yenileme dönemleri e-Devlet üzerinden, hac döneminden yaklaşık bir yıl önce açılır. Kura sonrası kesin kayıt ve ödeme dönemi gelir. Tarihler her yıl Başkanlık duyurusuyla belirlenir.
2027 hac takvimi, ücretleri ve ödeme süreciHac Terimleri Sözlüğü
- Mina ne demek?
- Mekke’nin doğusunda, hacıların bayram günlerini geçirdiği ve şeytan taşlamanın yapıldığı çadır bölgesi.
- Arafat ne demek?
- Mekke’nin güneydoğusundaki geniş ova. Haccın rüknü olan vakfe burada yapılır; "Hac Arafat’tır" hadisi bu yerin merkezî önemini anlatır.
- Müzdelife ne demek?
- Arafat ile Mina arasındaki bölge. Arefe akşamı Arafat’tan buraya geçilir, gece burada vakfe yapılır ve şeytan taşlamak için taş toplanır.
- Vakfe ne demek?
- Belirli bir yerde, belirli bir vakit içinde bulunmak. Arafat vakfesi haccın rüknü, Müzdelife vakfesi vaciptir.
- Remy-i cimâr ne demek?
- Mina’daki üç sembolik direğe (cemre) taş atmak — halk arasında "şeytan taşlama".
- Hedy ne demek?
- Temettu ve kıran haccı yapanların kesmekle yükümlü olduğu kurban.
- İhram ne demek?
- Hac veya umreye niyet eden kişinin bazı davranışları geçici olarak kendisine yasakladığı ibadet hâli.
- Terviye ne demek?
- Zilhicce’nin 8. günü. Hacıların Mina’ya çıktığı gün.
Hac Başvurusu ve Kura Sistemi
Türkiye’ye ayrılan hac kontenjanı, başvuru sayısının çok altında kaldığı için Diyanet İşleri Başkanlığı kura yöntemi uygular. Bir kez kayıt yaptıran kişi her yıl kuraya otomatik olarak dahil edilir.
Kurada çıkmayan başvurular sistemde kalır ve sonraki yıllarda katsayı artışıyla değerlendirilir. Bu yüzden erken kayıt yaptırmak uzun vadede kurada çıkma ihtimalini yükseltir. Kayıt ve kura tarihleri her yıl değişir; kesin takvim Başkanlık tarafından ayrıca duyurulur.
Diyanet hac ve umre portalıHac Sırasını Beklerken Umre
Hac kurası yıllar alabilir. Umre ise yılın her döneminde yapılabilir ve hac menasikinin önemli bir bölümünü (ihram, tavaf, sa’y) içerir. 50+ TÜRSAB onaylı firmanın umre turlarını karşılaştırın.
Hac Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Hanefî mezhebine göre haccın üç farzı vardır: ihrama girmek (şart), Arafat vakfesi (rükün) ve ziyaret (ifâda) tavafı (rükün). Bunlardan biri eksik kalırsa hac geçerli olmaz.
Safa ile Merve arasında sa'y yapmak, Müzdelife vakfesi, şeytan taşlama, saçları tıraş etmek veya kısaltmak, veda tavafı ve temettu ile kıran haccında kurban (hedy) kesmek haccın vacipleridir. Terk edilmesi hâlinde hac geçerli olur ancak ceza gerekir.
Üç hac çeşidi vardır. İfrad haccı: yalnızca hacca niyet edilir, kurban gerekmez. Temettu haccı: aynı yolculukta önce umre, sonra hac yapılır, kurban gerekir. Kıran haccı: umre ve hac tek ihramla birlikte yapılır, kurban gerekir.
Hac menasiki Zilhicce ayının 8-13. günleri arasında yaklaşık 5-6 günde tamamlanır. Diyanet organizasyonları ise Mekke ve Medine konaklamalarıyla birlikte genellikle 30-40 gün sürer.
Hac, şartlarını taşıyan Müslümanlara ömürde bir kez farzdır ve yalnızca Zilhicce ayının belirli günlerinde yapılabilir. Umre farz değildir, yılın her döneminde yapılabilir ve Arafat vakfesi, Müzdelife, Mina gibi hacca özgü menasiki içermez.
Müslüman olmak, akıl sağlığı yerinde olmak, ergenlik çağına gelmiş olmak, hür olmak ve yol güvenliği ile birlikte maddi-bedeni imkâna (istitâat) sahip olmak şartlarını taşıyan kişilere ömürde bir kez farzdır.
Türkiye'ye ayrılan kontenjan başvuru sayısının çok altında kaldığı için Diyanet İşleri Başkanlığı kura uygular. Bir kez kayıt yaptıran kişi her yıl kuraya otomatik dahil edilir; çıkmayan başvurular sistemde kalır ve katsayı artışıyla değerlendirilir.
2027 hac kurasına 1 milyon 878 binden fazla kişi katıldı; Türkiye'den kutsal topraklara 84.942 kişi gidecek. Yani başvuranların yaklaşık yüzde 4,5'i kurada çıkmaktadır. Bu oran, erken kayıt yaptırmanın ve katsayı biriktirmenin neden önemli olduğunu gösterir.
2027 organizasyonunda gidiş uçuşları 17 Nisan – 11 Mayıs, dönüş uçuşları 20 Mayıs – 15 Haziran tarihleri arasında planlanmaktadır. Kesin tarih hacı adayının kafile programına göre değişir.
2027 hac organizasyonu için pasaportun en az 20 Kasım 2027 tarihine kadar geçerli olması şartı aranmaktadır. Pasaportunu yenileyecek adayların bu süreye dikkat etmesi gerekir.
Sorunuzun cevabını bulamadınız mı? Bizimle iletişime geçin